Bir işletme sahibi olarak “web sitesi yaptırmalıyım” kararını verdiğiniz anda karşınıza onlarca soru çıkar. Kimden almalıyım, ne kadar vermeliyim, ne kadar beklemeliyim, hazır şablon yeterli mi? Piyasada herkes farklı bir fiyat ve farklı bir vaat söylüyor; ortaya çıkan kafa karışıklığı ise çoğu zaman yanlış bir karara ya da aylarca ertelenen bir projeye dönüşüyor.
Bu rehberi, web sitesi yaptıracak birinin teklif toplamaya başlamadan önce bilmesi gereken dokuz konuyu sade bir dille anlatmak için yazdım. Amacım sizi belirli bir yöne itmek değil; doğru soruları sorabilen, ne istediğini bilen bir müşteri olmanıza yardım etmek. Çünkü iyi bir web sitesi, çoğunlukla iyi tarif edilmiş bir ihtiyaçtan doğar.
1. Önce hedefinizi belirleyin: Site ne işe yarayacak?
Web sitesi yaptırmanın en sık yapılan hatası, “herkesin bir sitesi var, bizim de olsun” düşüncesiyle yola çıkmaktır. Oysa her site aynı işi yapmaz. Bazı siteler yalnızca güven vermek için vardır: müşteri sizi Google’da aradığında karşısında ciddi bir kurum görmek ister. Bazıları telefon çaldırmak veya randevu almak için tasarlanır. Bazıları ise doğrudan satış yapar.
Hedefinizi tek cümleyle yazabiliyorsanız yarı yoldasınız. Örneğin “Kliniğimiz için ayda en az otuz randevu talebi almak” gibi ölçülebilir bir hedef; hangi sayfaların gerektiğini, sayfada hangi butonun öne çıkacağını ve hangi içeriklerin yazılacağını doğrudan belirler. Hedef net olmayınca tasarım da “güzel ama işe yaramayan” bir vitrine dönüşür.
- Güven vermek ve kurumsal imaj oluşturmak
- Telefon, form veya randevu talebi toplamak
- Ürünleri doğrudan online satmak
- Müşterilere ya da ekibe özel bir panel veya yazılım sunmak
2. Hazır şablon mu, özel tasarım mı?
Hazır şablonlar hızlıdır ve ilk bakışta ucuzdur. Bir tema satın alır, logonuzu ve birkaç metni yerleştirirsiniz. Ancak aynı temayı yüzlerce başka işletme de kullanır; sitenizin rakibinizinkine benzemesi ihtimali yüksektir. Üstelik şablonlar çoğu zaman ihtiyacınız olmayan onlarca özellikle gelir ve bu fazlalık sayfanın yavaşlamasına neden olur.
Özel tasarım ise markanıza, hedef kitlenize ve sektörünüze göre sıfırdan kurgulanır. Gereksiz kod taşımadığı için daha hızlı yüklenir, arama motorları için gereken yapı baştan doğru kurulur ve ileride yeni bir ihtiyaç doğduğunda siteyi büyütmek kolaydır. Karar verirken şunu düşünün: Müşterileriniz sizi rakiplerinizle yan yana açtığında, sitenizin farkını fark edebilecekler mi?
Şablon her zaman yanlış değildir. Çok kısıtlı bir bütçeyle, kısa süreli bir proje için başlıyorsanız makul bir ilk adım olabilir. Önemli olan bunu bilinçli bir tercih olarak yapmanız; “nasılsa aynı iş” diye düşünmemeniz.
3. Fiyatı belirleyen şeyler neler?
Web sitesi fiyatları geniş bir aralıkta değişir ve bunun nedeni genellikle keyfilik değil, kapsamdır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenleri bilirseniz gelen teklifleri daha sağlıklı karşılaştırırsınız.
- Sayfa sayısı ve içerik miktarı
- Tasarımın özel mi şablon mu olduğu
- E-ticaret, ödeme sistemi, üyelik gibi işlevler
- Yönetim paneli ve içerik güncelleme ihtiyacı
- SEO çalışmasının ve içerik yazımının dahil olup olmadığı
- Çok dillilik ve entegrasyonlar (muhasebe, kargo, CRM vb.)
Teklifleri karşılaştırırken yalnızca toplam rakama bakmayın. Bir teklifte alan adı, hosting, SSL, SEO altyapısı ve mobil uyum dahilken diğerinde bunlar “ekstra” olarak çıkabilir. En ucuz görünen teklif, kalemler tek tek eklendiğinde en pahalısı haline gelebilir. Yazılı, kalem kalem ve ne dahil ne hariç net olarak belirtilen bir teklif istemek hakkınızdır.
4. Süreç nasıl işler ve ne kadar sürer?
Sağlıklı bir web sitesi projesi genellikle dört aşamadan oluşur: keşif, tasarım, geliştirme ve yayın. Keşifte işinizi, hedeflerinizi ve rakiplerinizi konuşuruz. Tasarımda sayfaların görünümü onayınıza sunulur. Geliştirmede onaylanan tasarım koda dökülür, test edilir. Yayın aşamasında alan adı bağlanır, arama motorlarına bildirilir ve siteniz canlıya alınır.
Süre, projenin büyüklüğüne bağlıdır ama en büyük gecikme nedeni çoğu zaman teknik değil, içeriktir. Metinler, fotoğraflar, referanslar ve logo zamanında hazır olmazsa en hızlı geliştirici bile bekler. Projeye başlamadan önce elinizdeki içeriği toparlamak, süreyi gözle görülür biçimde kısaltır.
5. Mobil uyum artık bir tercih değil, zorunluluk
Türkiye’de internet kullanımının büyük bölümü telefondan yapılıyor. Müşterileriniz sizi büyük olasılıkla otobüste, kafede ya da evde kanepede telefonuyla arayacak. Sitenizin küçük ekranda yazıları okunmuyorsa, butonlara basılamıyorsa ya da sayfa yavaş açılıyorsa, ziyaretçi bir saniye içinde rakibinize geçer.
Ayrıca Google, sıralamada sitenizin mobil sürümünü esas alır. Yani mobil uyumsuz bir site yalnızca kötü bir kullanıcı deneyimi değil, aynı zamanda daha düşük sıralama demektir. Teklif aldığınız kişiden, çalıştığı sitelerin telefondaki görüntüsünü göstermesini isteyin.
6. Hız, güven ve SEO sonradan eklenen şeyler değildir
“Önce siteyi yapalım, SEO’yu sonra düşünürüz” yaklaşımı pahalıya patlar. Sayfa başlıkları, URL yapısı, görsellerin boyutu, başlık hiyerarşisi, yapılandırılmış veri ve site hızı gibi unsurlar sitenin temeline aittir; sonradan düzeltmek çoğu zaman sayfaları yeniden kurmak anlamına gelir.
Güvenlik de aynı şekilde temel bir konudur. Sitenizin SSL sertifikasıyla https üzerinden çalışması hem ziyaretçiye güven verir hem de tarayıcıların “güvenli değil” uyarısını engeller. Hızlı yüklenen, güvenli ve düzgün yapılandırılmış bir site, daha sonra yapılacak her pazarlama çalışmasının verimini artırır.
Son yıllarda bir boyut daha eklendi: yapay zekâ destekli aramalar. Kullanıcılar artık sorularını yapay zekâ asistanlarına soruyor ve cevaplar, düzgün yapılandırılmış sitelerden besleniyor. Net cevap veren sayfalar, sık sorulan sorular ve doğru işaretlenmiş veri, hem klasik aramada hem de yapay zekâ cevaplarında görünme şansınızı artırır.
7. Alan adı, hosting ve içeriğin sahibi kim?
Bu konu çoğu zaman gözden kaçar ve yıllar sonra sorun çıkarır. Alan adınız (örneğin markaadi.com) mutlaka sizin adınıza kayıtlı olmalı. Birçok işletme, siteyi yaptıran kişi alan adını kendi hesabına aldığı için, ayrılırken sitesini kaybetme riskiyle karşılaşıyor. Teslimde alan adı, hosting hesabı ve site dosyaları üzerinde tam yetkiyi size devretmesini isteyin.
Aynı şekilde sitenizdeki yazı, fotoğraf ve kodların kullanım hakkının kime ait olduğunu da sözleşmede netleştirin. Hizmeti aldığınız kişi, projeyi bitirdiğinde size siteyi “anahtar teslim” ve eksiksiz biçimde vermelidir.
8. Yayından sonra: bakım, güncelleme ve ölçüm
Web sitesi bir broşür gibi basılıp rafa kaldırılan bir şey değildir. Alan adı ve hosting yenilemeleri, güvenlik güncellemeleri, yedeklemeler, yeni içerikler, bozuk bağlantıların kontrolü düzenli ilgi ister. Bu işi kimin üstleneceğini, ne kadar süre destek verileceğini ve sonrasında nasıl bir ücretlendirme olduğunu baştan konuşun.
Ölçüm de bakımın parçasıdır. Ziyaretçi sayısı, hangi sayfaların okunduğu, formun kaç kez doldurulduğu gibi veriler, siteyi hissederek değil, sayılarla geliştirmenizi sağlar. Google Search Console ve basit bir analitik aracı kurmak, ilk günden yapılabilecek en değerli işlerden biridir.
9. Doğru kişiyi veya ekibi nasıl seçersiniz?
Teklif toplarken yalnızca fiyata değil, iletişim biçimine ve geçmiş işlere bakın. Portföydeki siteleri kendiniz açın, telefonda ve bilgisayarda gezin, ne kadar hızlı açıldığını gözlemleyin. İyi bir geliştirici size ne yapacağını anlatırken teknik terimlere sığınmaz, işinizin dilinden konuşur.
Aşağıdaki soruları sormak, karşınızdakinin ne kadar deneyimli olduğunu hızla gösterir:
- Hangi sitelerde çalıştınız, canlı örnekleri görebilir miyim?
- Teklife alan adı, hosting, SSL ve SEO altyapısı dahil mi?
- Tasarımda kaç revizyon hakkım var?
- Site teslimden sonra yönetim ve içerik güncellemesini ben yapabilecek miyim?
- Alan adı ve tüm dosyalar benim adıma mı olacak?
Cevaplar net, yazılı ve sade ise doğru yoldasınız. Belirsiz, kaçamak ya da “sonra konuşuruz” türünden cevaplar, ileride yaşanabilecek sorunların habercisi olabilir.
Sonuç: İyi bir site, iyi hazırlanmış bir karardır
Web sitesi yaptırmak teknik bir iş gibi görünse de aslında bir iş kararıdır. Hedefinizi netleştirir, bütçenizi kalemlere ayırır, içeriğinizi önceden hazırlar ve sahiplik konularını baştan konuşursanız, ortaya hem işe yarayan hem de yıllarca size hizmet eden bir site çıkar.
Projeniz için fikir almak ya da net bir teklif görmek isterseniz, ücretsiz keşif görüşmesi için bana yazabilirsiniz. İşletmenizi dinler, ihtiyacınıza uygun yolu ve kalem kalem bir teklifi paylaşırım.
Projeniz için net bir teklif ister misiniz?
Ücretsiz keşif görüşmesinde ihtiyacınızı dinler, size uygun yolu ve yazılı bir teklifi paylaşırım.
Ücretsiz Teklif İste